تتبع ونگارش: رستم پیمان
یادداشت:
زن بحیثیک انسان دارای حقوق متعدد است و از طرف دیگر، صحبت کردن از حقوق زن به صورت عامتمام حقوق را در بر می گیرد که یک شخص بحیث یک انسان دارا است. بناً تعداد حقوق کهدر این مجموعه درج گردیده اند، به هیچ صورت جامع افراد نمی باشند.
از طرفدیگر؛ بحث مفصل پیرامون هر حق زن بسیار گسترده بوده و سیاه کردن چند صفحه در اینمجموعه به معنی پوشش کلی حقوق متذکره نمی باشد. بل بحث مختصر است که فقط می توانآنرا یک رویکرد گذرا یاد کرد.
در این مجموعهکوشیده شده است که هر حق با در نظرداشت اصول علمی حقوق تعریف شده و بعداً پیرامونآن از چهار منبع مهم ( قانون، آیات قرآن کریم، احادیث رسول الله و کنوانسنیون هایبین المللی) اسناد جمع گردند و در اخیر هم، موضوع مرتبط تحت عنوان «متفرقه» درجگردد.
«مجموعه حقوقزن» در قالب 16 قسمت بدست نشر سپرده خواهد شد. نگارنده از تمام اشخاص که اینمجموعه را مطالعه می کنند، صمیمانه خواهشمند است که لطف نموده نظریات شان راپیرامون کمی و کاستی های آن با نگارنده از آدرس های ذیل شریک سازد.
ششم: حق حسن معاشرت زن
برخورد نیکو با زن یکی ازوجایب سایرین می باشد. زن نیز مستحق است که باید از حسن معاشرت دیگران فیض ببرد، وبا برخورد شریف سایرین استقبال گردد.
تعریف حق حسن معاشرت زن:
گفته شده که حسن معاشرت ، بهمعنای رفتار و اعمالی است که خداوند بدان امر نموده است. و نیز مراد از معاشرت بهمعروف، ادا نمودن حقوق زن، چون قسم، نفقه و داشتن رفتار و گفتاری مناسب با اوست .
یکی از حقوق مسلم زن عبارت از حسن معاشرت با زن می باشد. یعنی به زن به عنوان یک انساندیده شده و مانند مردان برخورد گردد و در اجتماع از جایگاه که در شأن زن است مستحقگردد. البته این حق بیشتر در خانواده ها قابل مکث است و رعایت این حق هم بیشترترمتوجه شوهران زنان می باشد، بخاطریکه زن به حسن معاشرت شوهر نبست به رفتار سایرین بیشتر ضرورت دارد.
حسن معاشرت از یک سو، باعثدوام و قوام یافتن زندگی مشترک و شیرین شدن آن، برای هر یک از زن و شوهر خواهد شد. از سوی دیگر، موجب شکوفا شدن استعدادهای زن مسلمان می شود و عاملی برای پیشرفتاو در زندگی می گردد .
مبنی حق حسن معاشرت زن:
الف) آیت:خداوند (ج) باربار در قرآن کریم تأکید بر حسن معاشرت با زن دارد. چنانچه میفرماید: "وَمِنْ آیاتهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُواإِلَیْها وَ جَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً ..." (1)؛ ترجمه:"از نشانه خداوند این است که از خودتان همسرانی برای شما افرید تا اینکهارامش یابید و بین شما وهمسرانتان دوستی و مهربانی ورحمت قرار داد." دراین آیه الله (ج) می فرماید که که همسرانی تان را از جنس خودی شما به هدف آرامششما خَلق کرده ام و باید که بین شما دوستی و مهربانی برقرار باشد. که طبعاً دوستیو مهربانی بین همسر و شوهر بدون حسن معاشرت ممکن نیست.
و همچنان الله (ج) درسوره مبارکه نساء میفرماید : "عاشروهن بالمعروف" بدین معناست که با زنهابه شایستگی رفتار کنید. و هدف از رفتار شایسته همانا حسن معاشرت با زنان است. ورسول خدا برای تأکید بر این امر خداوند در حدیثی فرموده است: "کاملترینمومنین از نظر ایمان ان کسی است که خوش خلق باشد و شایسته ترین شما کسی است که بازنان خود مهربان و خوش رفتار باشد."
ب) حدیث:برقراری حسن معاشرت تنها مربوط به مرد نیست بل زن هم وجیبه دارد تا در راستای تحققآن کوشا باشد. بخاطریکه روابط زنا شوهری یک رابطه دوجانبه است که حسن معاشرت آنبدون کوشش و سعی هر دو جانب بسیار مشکل حتی ناممکن است. پیامبر در این مورد فرمودهاست: "جهادالمرئه حسن التبعل."؛ ترجمه:" جهاد زن خوب شوهر داری است." و بنابر این قول رسول الله یکی از وجایب زن هم حسن معاشرت با شوهر است.
ج) قانون: اساساً جامعه زمانی می تواند که یکجامعه خوب باشد که خانوده های همان جامعه که در حقیقت سنگ بناهای آن را تشکیلمیدهند، خوب باشند. و یک خانواده هم زمانی عالی خواهد بود که روابط فی مابین زن وشوهر عالی باشد، تا سایرین به شمول اولاد ها از این روابط الگو برداری نموده ودرست تربیه شوند. ولی اگر خدای نخواسته در یک فامیل حسن معاشرت بین زن و مرد حاکمنباشد، طبعاً بالای اطفال هم تأثیر سؤ گذاشته و آینده آنهارا به مخاطره می اندازد.و به همین دلیل است که مادۀ پنجاه و چهارم قانون اساسی افغانستان دولت افغانستانرا مکلف نموده تا برای سلامت جسمی و روحی خانواده، بالخص طفل و مادر، تربیت اطفالو برای از بین بردن رسوم مغایر با احکام دین مقدس اسلام تدابیر لازم را اتخاذ نمودهو خانواده را که رکن اساسی جامعه را تشکیل میدهد، مورد حمایت قرار دهد.
یکی از اهداف قانون منعخشونت علیه زن عبارت از حفظ سلامت خانواده و مبارزه علیه رسوم، عرف و عادات مغایراحکام دین مقدس اسلام مسبب خشونت علیه زن، می باشد (2). بنا بر این، قانون گذاراننیز در رابطه به منع خشونت علیه زن و ایجاد حسن معاشرت در مقابل زن سکوت ننموده ودر قوانین مربوطه احکام وضع نموده است.
برعلاوه، در این قانون مواردخشونت علیه زن صریحاً بیان شده اند(3). که ارتکاب هر کدام آن جرم پنداشته شده وباید که مرتکب آن تحت تعقیب عدلی قرار گیرند. در اینجا به چند مورد که مستقیماً بهحسن معاشرت با زن ربط دارند، اشاره می گردد.
مطابق به این قانون اگر شخصیزنی را تحقیر نماید و یا دشنام دهد، یا آذار و اذیت کند، حسب احوال به حبس قصیریکه از سه ماه کمتر نباشد( از یک سال بیشتر نباشد)، محکوم می گردد (4). و همچنانمطابق به حکم مادۀ سی و یکم قانون منع خشونت علیه زن، اگر شخصی زن را به انزوامجبور نماید یعنی از دید و باز دید با محارم شرعی اش مانند والدین، برادر و خواهرو... محروم کند، حسب احول به حبس قصیری کهاز سه ماه بیشتر نباشد، محکوم می گردد.
د) کنوانسنیون های بین المللی: رفتار نیکو با زنان و پرهیزاز خشونت علی زنان و تأکید بر تساوی مرد وزن از جمله عمده ترین اصول کنوانسنیونهای بین الملی میباشد . فقره اول مادۀ ششم اعلامیۀ حقوق بشر اسلامی با بیان اینکه:"در حيثيت انساني ، زن با مرد برابر است و به همان اندازه که زن وظايفي دارد، از حقوق نيز برخوردار است و داراي شخصيت مدني و ذمه مالي مستقل و حق حفظ نام ونسبت خويش را دارد." بر تساوی حقوق زن و مرد تأکید نموده است.
برعلاوۀ تذکر فوق اعلامیهحقوق بشر اسلامی، مواد مرتبط به موضوع در اعلامیه جهانی حقوق بشر هم موجود است کهبر آزادی، امنیت شخص و زندگی تأکید دارد چنانچه در مورد مادۀ سوم این اعلامیه میفرماید: " هر كس حق دارد از زندگی و آزادی و امنیت شخصی خویش برخوردارباشد."
متفرقه ( برخی از مصادیق حسن معاشرت):
معاشرت به معروف مصادیقفراوانی دارد و شامل بسیاری از امور اخلاقی می گردد که در این جا مجال بحث در موردهمه آن ها نیست و تنها به برخی از مصادیق مهم اشاره، و توضیح مختصری در رابطه باآن، داده خواهد شد .
برچسب:
نویسنده: درگاه دادور