مجموعه حقوق - قسمت یازدهم

800x600

حق کرامت انسانی زن

تتبع و نگارش: رستم پیمان

یادداشت:

زن بحیث یک انساندارای حقوق متعدد است و از طرف دیگر، صحبت کردن از حقوق زن به صورت عام تمام حقوقرا در بر می گیرد که یک شخص بحیث یک انسان دارا است. بناً تعداد حقوق که در اینمجموعه درج گردیده اند، به هیچ صورت جامع افراد نمی باشند.

از طرف دیگر؛ بحثمفصل پیرامون هر حق زن بسیار گسترده بوده و سیاه کردن چند صفحه در این مجموعه بهمعنی پوشش کلی حقوق متذکره نمی باشد. بل بحث مختصر است که فقط می توان آنرا یکرویکرد گذرا یاد کرد.

در این مجموعهکوشیده شده است که هر حق با در نظرداشت اصول علمی حقوق تعریف شده و بعداً پیرامونآن از چهار منبع مهم ( قانون، آیات قرآن کریم، احادیث رسول الله و کنوانسنیون هایبین المللی) اسناد جمع گردند و در اخیر هم، موضوع مرتبط تحت عنوان «متفرقه» درجگردد.

«مجموعه حقوق زن»در قالب 16 قسمت بدست نشر سپرده خواهد شد. نگارنده از تمام اشخاص که این مجموعه رامطالعه می کنند، صمیمانه خواهشمند است که لطف نموده نظریات شان را پیرامون کمی وکاستی های آن با نگارنده از آدرس های ذیل شریک سازد.

[email protected]

www.rpaiman.blogspot.com

0093-799-810766

دوم: حق کرامتانسانی زن

انسان دارای کرامت و عزت است. عزت وکرامت انسان باید رعایت شده و این حق در قانون، آیات، احادیث و کنوانسنیون های بینالمللی تسجیل گردیده است.

تعریف حق کرامت انسانی زن:

در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، کرامت انسانیعبارت است از اینکه انسان فی نفسه انسان عزیز و شریف وارجمند است و نیز درتدوینحقوق بشر آنچه مبنای اصلی قرار گرفته است ملاحظه انسان از آن حیث که انسان است می باشدنه معیارهایی چون رنگ، نژاد، زبان، جغرافیا، طبقه اجتماعی، اعتقاددینی و ... .(1)

مبنی حق کرامت انسانی زن:

الف)آیت: خداوند (ج) می فرماید: " يَأَيهَا النَّاس إِنَّا خَلَقْنَكم مِّن ذَكَرٍ وَ أُنثى وَ جَعَلْنَكمْشعُوباً وَ قَبَائلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكرَمَكمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْإِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ"(2)؛ ترجمه: "اى مردم! ما شما را از يك مرد و زن آفريديم و شما راتيره ها و قبيله ها قرار داديم تا يكديگر را بشناسيد (اين ها ملاك امتياز نيست).گرامى ترين شما نزد خداوند با تقواترين شما است. خداوند دانا و آگاه است."دیگران عمداً یا خطاً انگشت انتقاد را مبنی بر عدم رعایت کرامت زن در اسلام ، بهطرف اسلام نشانه گرفته و نسبت به دین مبین اسلام شبهات را روا میدارند. که یکی از جمله شبهاتی که در زمینه حقوق زن و مرد مطرح می کنند، ایناست که اسلام حقوق زن و مرد را به طور مساوی مطرح نکرده است. برخی چنین تصور می کنند که اسلام کفه سنگین شخصیت را برای مردان قرارداده و زنان در شریعت اسلامی جایی قابلملاحظه ندارند.

برای کسانی که اندک آشنایی با دین مبین اسلام و کتاب آسمانی داشتهباشد، تساوی زن و مرد به خوبی نمایان است. از دیدگاه اسلام، تنها معیار کرامتعبارت از تقو می باشد ولو که صاحب اینتقوی مرد باشد و یا زن. هر کسی متقی باشد نزد خداوند با کرامتتر است، و نزد خداوند جنس برتر مطرح نیست. یعنی زن و مرد هر دو به یک اندازه دارایکرامت انسانی می باشند و در انسانیت شان تفاوتی نیست . چنانچه مرتضی مطهری در کتاب شخصیت وحقوق زن دراسلام می گوید که: "به تعبیر منطقی آنها دو صنف از یک نوع می باشند، یعنیحقیقت و گوهر آنها یک چیز است، در انسانیت یکی را بر دیگری تفاضلی نیست، آنهافرزندان یک والدین می باشند، و از ارزش یکسان برخوردارند، تنها ملاک تفاوت در ارزشتقوا است که امری اکتسابی است و ربطی به جنسیت ندارد، چنانکه ربطی به نژاد،جغرافیا، طبقه اجتماعی، ثروت، زیبائی و غیر آن ندارد."

اسلام، آزادی زن را مقرر داشت، وی را همسان و هموزن مرد دانسته واز اسارت و حقارت تاریخی، رها کرده است. اسلام در چهارده قرن پیش زنجیرهای اسارترا از دست و پای زن گسست. اسلام، برای زن حق مالکیت قائل شده و زن می تواند مالکاشیای منقول و غیرمنقول باشد، حق خرید و فروش و واگذاری اموال خود را دارد، میتواند به آن گونه که بخواهد وصیت نماید. اسلام ، همه حقوق مدنی و سیاسی را که بهمردان داده، به زن نیز بخشیده است. زن حق کار شرافتمندانه دارد، حق انتخاب دارد، ومی تواند نماینده مجلس و کارمند اداره و قاضی (قابل تأمل است) شود. زن نیز مانندمرد آزادی هایی دارد. البته آزادی انسان در درون حدود و مقررات الهی است زیرا کهمالک اصلی همه چیز و همه جا حق تعالی است. اوست که مالکیت را به انسان عطا فرمودهو مالکیت انسان مالکیتی استعاره ای و موقتی است.

ب) حدیث: هم چنان حدیث از رسول الله روایت شدهاست که همه در نزد خداوند مانند دانه های شانه برابر اند و هیچ عربی بر عجمی یاعجمی بر عربی، سیاه پوستی بر سفید پوستی یا سفید پوستی بر سیاه پوستی برتری ندارد معیار برتری نزد خداوند تقوی است. و همه از آدم و آدم هم از خاکآفریده شده است.(3) این حدیث مکرراً برکرامت انسان ها اشاره نموده و معیار کرامت آن ها را فقط یک چیز که عبارت از تقویباشد، قرار داده است.

ج)قانون:قوانین افغانستان هم با رعایت احکام دین مبین اسلام و احترام به اسناد بین المللیحقوق بشر که افغانستان به آن ها ملحق شده است، در موارد متعدد بر کرامت انسانیخصوصاً آزادی انسان و تساوی زن و مرد در حدود احکام قانون تأکید کرده است.

بنددوم مادۀ بیست و چهارم قانون اساسی، آزادی و کرامت انسانی را از تعرض مصؤن پنداشتهو و دولت افغانستان را مکلف به احترام و حمایت از آزادی و کرامت انسانی کرده است.و هم چنین مطابق به بند اول این ماده، آزادی حق طبیعی انسان است که این حق جز آزادی دیگران و مصالح عامه، حد و مرزیدیگری ندارد. ولی آنچه که در این ماده قابل مکث است عبارت است از اینکه آزادی راحق طبیعی انسان معرفی نموده و حق یا حقوق طبیعی عبارت از حقوق اند که انسان اززمان تولد الی مرگ مستحق آن بوده و هیچشخص حقیقی یا حقوق صلاحیت نقض آن را بدون حکم مرجع ذیصلاح مطابق به قانون ندارد. واز جانب دیگر مطابق به این قانون، هر نوع تبعیض و امتیاز بین اتباع افغانستانممنوع بوده و تمام اتباع افغانستان اعم از زن ومرد در برابر قانون دارای حقوق ووجایب مساوی میباشند(4).

البته مطابق به حکم فقرۀ اولمادۀ دوم قانون منع خشونت علیه زن، یکی از اهداف این قانون عبارت از تأمین حقوقشرعی و قانونی، و حفظ کرامت انسانی زن می باشد. و هم چنان اگر شخصی زن را دشنامدهد یا تحقیر و یا تخویف نماید، حسب احوال به حبس قصیر که از سه ماه کمتر نباشد (واز یک سال بیشتر نباشد)، محکوم می گرد(5).

د)کنوانسنیون های بین المللی: مقدمۀ اعلامیه حقوق بشر اسلامی با آیت از قرآن کریم آغازمی شود که معیار کرامت و برتری را تقوی دانسته است. و ماده اول این اعلامیه در اینمورد می فرماید:

" الف ) بشر به طور کلي ، يک خانواده مي باشندکه بندگي نسبت به خداوند و فرزندي نسبت به آدم آنها را گرد آورده و همه مردم دراصلشرافت انساني و تکليف و مسؤوليت برابرند بدون هر گونه تبعيضي از لحاظ نژاد ، يارنگ يا زبان يا جنس يا اعتقاد ديني يا وابستگي سياسي يا وضع اجتماعي و غيره .
ضمنا عقيده صحيح ، تنها تضمين براي رشد اين شرافت از راه تکامل انسان مي باشد .
ب) همه مخلوقات به منزله عائله خداوندي هستند و محبوبترين آنان نزد خدا سودمندترينآنان به همنوع خود است . و هيچ احدي بر ديگري برتري ندارد مگر در تقوا و کار نيکو."

برای حفظ حیثیت و کرامت خانواده مادۀ دوازدهماعلامیه جهانی حقوق بشر می گوید : "زندگانی خصوصی یا امور خانوادگی یا محلسكونت، یا مراسلات كسی نباید در معرض دخالت خود سرانه واقع شود.نیز به حیثیت و حسنشهرت هیچكس نمی توان حمله كرد.هركس حق دارد در این گونه دخالت ها یا این گونهتجاوزها, از پشتیبانی قانون برخوردار باشد."

متفرقه( جرم قذف):

درشریعت اسلامی حدی بنام قذف موجود است که هدف آن حفاظت عزت و کرامت انسان از تهمتهای ناراوا می باشد. با وجودیکه قذف میتواند در حق مرد و زن جاری گردد اما آنچه راکه واقعیت های جامعه بیان می کند، حاکی از جاری شدن بیشتر این جرم بر زنان نسبت بهمردان می باشد. و جرم قذف در لغت به معنی افكندن و انداختن و در اصطلاح فقهی، متهمساختن فردی به جرم زنا و لواط است. مرتكب این جرم را قاذف و مجنی علیه را مقذوف مینامند.در خصوص جرم قذف منحصراً انتساب دو جرم زنا و لواط مورد نظر است و به محض عدماثبات زنا یا لواط، دادگاه مكلف به صدور حكم به محكومیت قاذف به هشتاد ضربه شلاقمیباشد و دیگر نیازی به اعلام شكایت مجدد و درخواست مقذوف نیست. اما در سایرجرایم انتسابی مانند مساحقه، بنا به تقاضای مجنی علیه و با نظر حاكم، شخص نسبتدهنده تعزیر میشود. اما در صورت عدم تکمیل شرایط حد قذف، حد بالای قاذف جاری نشده بل تعزیراً مطابق به احکامقانون جزا محکوم می گردد.

مؤخذ قسمت یازدهم:

1. وبسایتhttp://behroz78.blogfa.com/post-41.aspx

2. سوره حجرات آیه 13.

   برچسب: نویسنده: درگاه دادور تاريخ: پنجشنبه 27 تير 1392 ساعت: 19:03